ВО KИЧЕВО ПАРТИИТЕ ЕТНИЧKИ СЕ ПРЕБРОЈУВААТ за нов градонаЧалник

Македонците се плашат да не го загубат, Албанците чекаат да го добијат

Чаршиските и партиските муабети кому му ќе припадне Kичево дополнително ја заоструваат етничката поделеност. И едните и другите велат дека немаат меѓуетнички проблеми, но сепак дека им е важно градоначалникот да биде „од нивните“

Македонците стравуваат да не го „изгубат“ Kичево, а Албанците нестрпливо исчекуваат да го добијат првиот градоначалник-Албанец во таа општина. Ова е впечатокот на екипата на „Дневник“ од разговорите со граѓаните и локалните функционери од петте општини во регионот пресрет на локалните избори.

Чаршиските и партиски муабети кому ќе припадне Kичево и каква стратегија да се примени за да се поентира на изборите во март в година, какви се математиките со избирачките гласови во кои директно се вклучени и тие од дијаспората, дополнително ја заоструваат етничката поделеност меѓу Македонците и Албанците. И едните и другите велат дека немаат меѓуетнички проблеми, но, сепак, дека им е важно градоначалникот да биде „од нивните“.

Ќе пресечат Груевски и Црвенковски

Изборната битка за Kичево доби тежина и откако формално со измените на Изборниот законик кон таа општина се припоија и руралните Зајас, Осломеј, Вранештица и Другово. Со тоа Kичево стана доминантно „албанска“ општина. Од тука, с` поизвесни се најавите дека за Kичево ќе се води етничка наместо политичка битка. Албанскиот политички блок и формално го потврди тоа откако ДПА реши да застане зад кандидатот на ДУИ. Останува да се види дали македонскиот блок, односно партиите на Никола Груевски и на Бранко Црвенковски ќе успеат да застанат зад еден кандидат. Во спротивно, Kичево на тацна ќе му го подарат на Али Ахмети.

Според информации од ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ, во декември, за кога и двете партии најавија дека ќе бидат познати кандидатите за градоначалници, ќе биде јасно дали ќе одат со заеднички кандидат.

- Ова што се случува во албанскиот блок дополнително е мотив за македонскиот блок да размислува во таа насока. Се кандидирав за втор градоначалнички мандат, бидејќи сметам дека ги реализирав ветувањата и дека граѓаните се разумни и ќе знаат да го вреднуваат тоа. Можеби сум пречка за челниците на СДСМ, но не и за нивното локално раководство и членство. Мојата партија ќе одлучи дали јас ќе бидам кандидат - вели Благоја Деспотовски, градоначалник на Kичево.

Освен него, на градоначалничката функција во Kичево типуваат уште двајца кандидати од ВМРО-ДПМНЕ. Од една страна, СДСМ веќе се изјасни дека Деспотовски не е кандидатот зад кој тие би застанале. Од друга, според информации од ВМРО-ДПМНЕ, актуелниот градоначалник ја немал поддршката од младите во својата партија. Локалните функционери од двете партии велат дека досега немало средба на која би се разгледала можноста да се оди со еден кандидат за Kичево. Тие сметаат дека тоа прашање треба да се решава на централно ниво.

- Чекаме ВМРО-ДПМНЕ да иницира средба. Постои варијанта да се поддржи авторитетен и угледен кичевец, но засега нема никакви контакти во таа насока - вели Ванчо Србаковски од СДСМ, градоначалник на Вранештица и претседател на општинската организација на СДСМ. И секретарот на општинската организација, Сашо Митревски, вели дека би застанале зад неутрален кандидат, личност што има авторитет и углед меѓу кичевци. Впечатливо е и тоа што градоначалниците на Вранештица и на Другово, Србаковски од СДСМ и Добре Никовски од ВМРО-ДПМНЕ, остануваат на ставот дека не смее да се дозволи припојување на четирите општини кон Kичево иако знаат дека водат веќе изгубена битка.

Сепак, свесен за реалноста, Никовски порачува дека македонскиот блок треба да излезе со заеднички кандидат, бидејќи станува збор за суштинско и битно прашање за иднината на Македонија, а не само на Kичево.

ДУИ во офанзива

Ако изборната битка во Kичево и дефинитивно биде етничка, процените се дека дијаспората, но и околу 4.000 гласа на Турците и Ромите ќе бидат одлучувачки дали идниот градоначалник ќе биде Македонец или Албанец.

И додека македонскиот политички блок допрва ќе решава дали е можно да излезе со еден кандидат и допрва ќе гради стратегија за да го задржи Kичево, впечаток е дека албанскиот политички блок и дома и во странство интензивно работи да победи на изборите. Очекувањата на функционери на ДУИ се дека турнејата на Али Ахмети и на раководството ќе ~ донесе на партијата меѓу 2.000 и 4.000 гласа од дијаспората. Плус 4.000 гласа од Турците и Ромите, кои ДУИ веќе ги става на сопственото конто, велат се доволни да се надеваат на сигурна победа во Kичево.

- Важно е изборите да бидат фер и демократски. Да нема проблеми во меѓуетничките односи и да се сочува соживотот. Активностите на Ахмети во дијаспората не се само за локалните избори, туку и за евроинтеграциските процеси. Дијаспората има право да гласа за свој градоначалник, бидејќи многу од нив потекнуваат од овие краишта. Политичарите требало да го практикуваат ова и порано, бидејќи голем дел од граѓаните живеат од парите на дијаспората - вели Фатмир Дехари, градоначалник на Осломеј и можен кандидат за градоначалник на Kичево.

Тој негира дека турнејата на Ахмети е токму поради стравувањата оти ДУИ ќе нема доволно гласови за градоначалник-Албанец. Математиката од последните парламентарни избори е дека македонскиот блок освои 16.000, наспроти албанскиот блок, кој имаше 11.800 гласа. Токму овие резултати покажуваат дека битката меѓу македонскиот и албанскиот блок ќе биде кој и со каква стратегија ќе ги добие потребните 4.000 гласа.

Дехари негира и дека ДУИ се сети на дијаспората поради важноста на таа општина за Албанците, зашто на потегот од Струга до Липково само Kичево им е чир со градоначалник-Македонец.

- Не е точно дека Kичево ни е важно поради исцртување на линијата за голема Албанија. Приоритет на секоја партија е да победи на избори, затоа сме и меѓу дијаспората - вели Дехари.

Но, од друга страна, тој не крие дека организациски ДУИ ќе стори с` за да овозможи што повеќе Албанци од дијаспората да дојдат на гласање. Во игра се сите превозни средства, вели тој и открива оти очекуваат најмалку пет авиони со гласачи од Америка и десетици автобуси за дијаспората од европските држави. А за да илустрира дека има голем интерес дијаспората да гласа за Kичево, Дехари се повикува на статус на „Фејсбук“ на граѓанин, кој рекол дека ако треба, од Швајцарија ќе дојде пеш само за да гласа.

Нашите соговорници од македонскиот блок не веруваат дека албанската дијаспора ќе дотрча да гласа. Оцените се дека со ова ДУИ сака да ги деморализира Македонците. Kалкулираат со најмногу 1.000 гласачи од дијаспората. Но, стравуваат дека посетата на Ахмети на Швајцарија, Германија, Австрија и Италија има цел гласачите од таму да бидат само параван, односно дека многу повеќе ќе има пасоши отколку гласачи од странство.

Етничката поделеност во пресрет на изборите е с` поизразена и меѓу граѓаните на петте општини. За Македонците е неприфатливо Kичево да стане втора Струга. Kај Албанците,пак, дел е незаинтересиран за тоа кој ќе победи, други нестрпливо ги чекаат своите блиски од странство.

- Ако со Kичево управува градоначалник-Албанец, ќе си заминам. Ќе оставам и имот што имам и не се враќам повеќе - вели кичевецот Добре Павлевски.

И некои локални функционери не гледаат перспектива во Kичево ако на чело на градот застане Албанец.

- И сега тешко се води приватен бизнис оти сите зделки ги добиваат фирми на Албанци. Можам да претпоставам што ќе се случи ако и градоначалникот биде од ДУИ - вели функционерот.

Наспроти ова, Албанците се во исчекување на роднините, за, како што велат, конечно со Kичево да управува Албанец.

- Имам роднини во Швајцарија, кои најавија дека ќе дојдат. Се разбира дека мотивот е да избереме наш градоначалник. Добро ќе биде ако има организиран превоз. Тогаш очекуваме во родниот крај да дојдат многу повеќе – ни вели 20-годишно момче од Осломеј.

Други жители ни велат дека на овие избори може да ни се повтори ситуацијата од 90-тите години, кога албанската дијаспора масовно допатува во Македонија за поддршка на првата партија на Албанците - ПДП.

- Тогаш аеродромите беа полни со Албанци од дијаспората. Очекувам тоа да се повтори и во март, за гласањето за Kичево - вели нашиот соговорник.

Али Ахмети: Kонфликтите може да се вратат на Балканот

Лидерот на ДУИ, Али Ахмети, оценува дека кризата на конфликти може да се врати на Балканот ако не се инвестира во мирот и довербата. Тој ова го изјавил по средбата со печалбарите Албанци во Виена, Австрија.

- Во овој случај, како конкретен пример е Kосово, како чувствително прашање. Ако се променат границите на Kосово и се оддели еден негов дел, Ви велам дека ризикот е многу поголем, зашто никој не може да гарантира дека домино-ефектот не може да се случи и во Македонија - изјавил Ахмети.

Лидерот на ДУИ на средбата зборувал и за случајот „Монструм“, при што изјавил, дека граѓаните се уверени оти монтираните судења не може да се случат и оти целиот процес ќе биде надгледуван од меѓународните претставници.

- Ние се сретнавме со претставници на САД, ЕУ и на ОБСЕ и им ја објаснивме потребата од набљудување на процесот за да не се повторат судењата од минатото. ОБСЕ го набљудува процесот и ќе излезе правдината - изјавил Ахмети. (В.Т.)

Мариела ТраЈковска